vat lieu loc nuoc

vat lieu loc nuoc gia re toan phat

Khử trùng nước bằng Chloramine

Khử trùng nước bằng Chloramine

Dùng Chloramine để xử lý nước sinh hoạt trên diện rộng ở các vùng lũ lụt cần hết sức thận trọng, chuyên gia hóa học ở Viện Khoa học & Công nghệ Việt Nam báo động.

Theo PGS.TS Lê Văn Cát, Chloramine (NH2CL) là hợp chất hóa học hữu cơ có chứa ion Clo dương gọi là Clo hoạt động. Clo hoạt động có tác dụng khử trùng, diệt vi trùng trong nước, ở một liều lượng nhất định.

Nhà khoa học lưu ý, vì chỉ Clo dương có tác dụng diệt khuẩn nên Thông thường người ta quy một hợp chất có chứa Clo dùng để không chứa vi trùng ra lượng Clo dương hay còn gọi là Clo hoạt động. Chẳng hạn, mỗi kilôgam Cloramin B dùng để xử lý nước cấp bây giờ chứa 250 đến 290 gram Clo dương hay Clo hoạt động.

Có nghĩa là ion Clo âm trong muối ăn không có tác dụng diệt trùng. Nói biện pháp khác, muối ăn không thể không chứa vi trùng bằng biện pháp hóa học. Nhưng thực tế, người ta thường rửa vết thương bằng muối ăn liều lượng đặc. Trong trường hợp đó, vi trùng bị chết không phải do tác dụng hóa học của ion Clo mà là do môi trường vật lý nước muối đặc khiến chúng không sống được.

Nhà khoa học, báo động phải bỏ ngay ý nghĩ dùng muối ăn để không chứa vi trùng nước. Đấy là chưa kể, một khi cho muối ăn vào nước cần làm sạch, nước đó không thể dùng để nấu nướng được do nó đã thành nước mặn.

Để dùng Chloramine B, mỗi người phải là một chuyên gia hóa học

Trở lại với Chloramine B, theo chủ cửa hàng tạp chất ở 18 Lê Thánh Tông, Hà Nội, Chloramine B hiện được bán với giá khoảng 65.000 đồng/kg.

Vấn đề là, ngay với cả Clo dương hay Clo hoạt động, hàm lượng Clo cho vào nước cần làm sạch phải vừa đủ mới có tác dụng diệt khuẩn. Sau khi diệt khuẩn khoảng nửa tiếng, lượng Clo thừa còn lại chừng 1-2 g/m3 nước là đạt yêu cầu.

Nếu lượng Clo hoạt động ít hơn hoặc nhiều hơn hạn mức trên, Clo hoạt động hoặc sẽ không có tác dụng hoặc gây nguy hiểm với sức khỏe người dùng.

Để biết lưu lượng Clo dương thừa nằm trong mức cho phép, có thể dùng phương pháp đơn giản như sau:

Lấy vài hạt kali iốt (công thức hóa học là KI) bé như hạt đường kính cho vào cốc nước múc từ thùng nước sau khi được loại bỏ trùng nửa tiếng bằng Cloramin B. Nếu cốc nước không chuyển màu, chứng tỏ nước còn thiếu Clo hoạt động hay, cụ thể là, Cloramin B. Động tác Tiếp theo đương nhiên là phải bổ sung Cloramin B vào thùng chứa nước cần rửa sạch.

Còn nếu cốc nước chuyển màu vàng, coi như đã có Clo hoạt động dư. Nhưng vấn đề là thừa bao nhiêu để đủ tiêu diệt vi trùng và để không dư quá nhiều nhằm tránh lãng phí và, nhất là, tránh gây nguy hiểm đến tinh thần tốt người dùng.

Để làm việc đó, nhà khoa học có hơn 30 năm kinh nghiệm trong phòng thí nghiệm chỉ dẫn, cho hồ tinh bột (như nước cháo gạo chẳng hạn) vào cốc nước màu vàng trên, nước sẽ chuyển màu xanh.

Nếu màu xanh nhạt lượng Clo thừa coi như chưa đủ lớn, nước chưa được tiệt trùng. Nếu màu xanh đậm, lượng Clo dư lại quá đặc. Phải pha loãng nước vừa làm sạch bằng nước chưa rửa sạch để giảm hàm lượng Clo hoạt động dư xuống ngưỡng đảm bảo an toàn.

Khử trùng không đúng còn có hại cho sức khỏe

PGS.TS Lê Văn Cát, người vừa tham gia giảng dạy kỹ thuật lọc nước cho hơn 50 tỉnh thành từ đầu năm 2007 đến nay, nhấn mạnh lưu lượng Clo thừa cao cực kỳ nguy hại đối với tinh thần tốt. “Dùng nước sau khi làm sạch có lưu lượng Clo dư lớn có nguy cơ mắc nhiều bệnh hiểm nghèo, nhất là ung thư”.

Nhưng thực tế cho thấy, vẫn theo PGS Cát, rất ít người Thông thường biết biện pháp tiến hành các thao tác nêu trên dù trong nhà họ có Cloramin B.

So với các tạp chất khử trùng thuộc nhóm Clo khác, Cloramin còn có khả năng gây rủi ro cao cho người sử dụng do chúng thuộc nhóm hữu cơ. “Ion Clo dương rất dễ phản ứng với hợp chất hữu cơ để gây ra hợp chất mới, trong đó có dioxin, có hiểm họa gây ung thư trên người” - PGS Cát đề phòng.

Khó bảo quản và đắt

Không những độc hại, Cloramin B còn khó bảo quản hơn và, nhất là đắt hơn, so với các hợp chất Clo có tác dụng khử trùng khác. Bảo quản không hiện đại, lưu lượng Clo hoạt động trong Cloramin B sẽ giảm và giảm hiệu năng khử trùng.

Liên quan đến giá cả, Cloramin B thuộc nhóm đắt đỏ. Trên thị trường VN hiện có các loại tạp chất chứa Clo có tác dụng khử trùng như khí Clo (công thức hóa học là Cl2), nước Javen (dung dịch NaOCl 8%), Canxihypocloro hay còn gọi là Clorua Vôi (Ca (OCl)2), và Cloramin.

Theo PGS.TS Lê Văn Cát, tất cả các hợp chất này khi cho vào nước đều tạo ra ion Clo dương hay còn gọi là Clo hoạt động. Một kilôgam khí Clo có thể phát hiện ra một kilôgam Clo hoạt động và được kinh doanh với giá 7.000 – 8.000 đồng/kg. Còn nước Javen với giá 2000 đồng/lít, mỗi lít có thể cung ứng 80 gram Clo hoạt động.

Với Clorua Vôi, một kilôgam dạng rắn, kinh doanh với giá 17.000 đồng– 18.000 đồng/kg, có thể cung cấp 650 gram Clo hoạt động.

Trong khi đó một kilôgam Cloramin cung ứng 250-290 gram Clo hoạt động. Với Cloramin B hiện giá khoảng 65.000 đồng/kg, có thể dễ dàng suy ra giá thành Cloramin B tính trên đơn vị Clo hoạt động thuộc dạng gần như đắt nhất.

Vậy nên dùng chất nào trong số các tạp chất trên để thay thế Cloramin B vừa rẻ hơn vừa vệ sinh và tiện vận chuyển hơn?

Nhưng cũng theo PGS.TS Lê Văn Cát, dùng khí Clo là không được. Đơn giản vì ai cũng biết phải dùng bình áp suất, vừa nguy hiểm vừa không tiện lợi cho vùng lũ. Nước Javen rất rẻ nhưng PGS Cát khuyên cũng không nên dùng. Dung dịch này rất dễ bị pha loãng. Kể cả khi bị pha loãng, mùi của chúng vẫn hắc nên người mua rất khó phân biệt và nhìn thấy. “Không ít người kinh doanh hàng thiếu lương tâm sẵn sàng pha loãng nước Javen dù biết đấy là nước mang về cho dân vùng lũ” - PGS Lê Văn Cát cảnh báo từ thực tiễn đi cơ sở của ông.

PGS Cát khuyến cáo nên dùng Clorua Vôi vì nó đáp ứng tất cả các đòi hỏi như rẻ, an toàn, thuận tiện trong vận chuyển và, nhất là, không sợ bị làm giả. “Giá cao nhất trên thị trường thời kỳ có dịch cũng chỉ 20.000 đồng/kg. Trong khi đó, đây lại là loại rắn, có cấu trúc và màu sắc đặc biệt. Sản phẩm rắn này, vì thế, vừa dễ vận chuyển vừa không sợ bị làm giả”, PGS Cát nói.

Đã khuyến cáo nhưng...

Nếu Clorua Vôi có nhiều Ưu điểm như thế, tại sao không thay cho Cloramin B? Tại sao nhà khoa học không khuyến cáo ngành y tế?

“Tôi không biết các nhà khoa học hay đại lượng khoa học khác phản ứng thế nào nhưng tôi không biết bao nhiêu lần trình bày những lợi và hại nhỡn tiền ấy với các cơ sở y tế. Hầu hết không ai nghe” - PGS.TS Lê Văn Cát nói.

Ông đề nghị Chính phủ sớm tổ chức lấy ý kiến quy mô giới khoa học và xem xét sớm thay thế Cloramin bằng hóa chất an toàn và rẻ hơn, xóa bỏ 1 nghịch lý nhãn tiền tồn tại lâu năm nay.

TS Nguyễn Hoài Châu, Phó Viện trưởng Viện Công nghệ Môi trường cũng chung quan niệm này. Theo TS Châu, bất cập khó hiểu ấy tồn tại cả trong ngành nông nghiệp. Tạp chất tiệt trùng dùng trong công tác thú y cũng chỉ là Cloramin B đắt tiền trong khi rất nhiều nước đều đưa Clorua Vôi hoặc nước Javen vừa dễ chế biến vừa rẻ tiền vào sử dụng.

Theo TS Nguyễn Hoài Châu, Phó Viện trưởng Viện Công nghệ Môi trường, Cloramin B là hợp chất hữu cơ mang ion Clo dương tẩy trùng có ưu thế nhất định so với các hợp chất vô cơ khác chứa ion Clo dương. 1 trong những ưu thế đáng quý của nó là khi dùng nó để tẩy trùng, nước được loại bỏ trùng không bị thay đổi bao nhiêu so với các tạp chất chứa Cl dương khác.

Chẳng hạn, nếu dùng Clorua Vôi, nước được khử trùng sẽ trở nên cứng hơn do bị bổ sung calcium, một thành phần có trong Clorua Vôi. Hoặc, nếu dùng nước javen, nước trở nên kiềm hơn...

Thế nhưng, những ưu thế nổi trội đó của Cloramin B vẫn không khiến nó được dùng phổ biến trong thực tiễn. “Nếu biết cách dùng, các hợp chất vô cơ chứa Clo dương vẫn có thể phát huy tác dụng tốt và hạn chế những nhược điểm trên” - PGS.TS Châu nói.

Hầu hết các nhà cung cấp nước ở các thành phố, các cơ sở chế biến thủy hải sản ở nước ta đều dùng khí Clo hoặc nước javen (có chứa Clo dương) để tẩy trùng chứ không dùng Cloramin B.

Vật liệu lọc Toàn Phát

Chuyên cung cấp các thiết bị xử lý nước cấp & nước thải. Vật liệu xử lý nước tổng hợp như: xử lý nước nhiễm phèn, nhiễm mặn, độ đục, độ cứng cao. Thi công, lắp đặt các công trình xử lý nước cấp, nước thải cho hộ cá nhân, cũng như trong công nghiệp

HOTLINE: 093 2017 007 MS THANH

Bạn đã xem chưa

0 nhận xét | Viết lời bình